Revised Privacy Policy and Information about Cookies

Before continuing, we ask you to review our Privacy Policy which includes how we use Cookies to help us improve the quality of your vist to Get Safe Online.

Personol
Busnes
young-people-cyber-criminality

Pobl Ifanc a Seiber-droseddoldeb

Rhoddwyd llawer o sylw i'r peryglon i bobl ifanc sy'n treulio oriau di-ri ar eu cyfrifiadur neu eu llechen yn eu hystafell wely ac maent yn cynnwys problemau iechyd a phroblemau cymdeithasol. Fodd bynnag, un o'r risgiau mwyaf difrifol yw torri'r gyfraith ar-lein drwy ddefnyddio eu sgiliau codio er mwyn datblygu maleiswedd neu gymryd rhan mewn seiberdroseddau – naill ai ar eu rhan eu hunain neu yn gweithio ar gyfer gangiau troseddol. Mae nifer gynyddol o achosion o dorri data proffil uchel, seiberdroseddau ariannol ac ymosodiadau DDoS (Ymosodiad Gwrthod Gwasanaeth Gwasgaredig) yn erbyn cwmnïau bach, corfforaethau a thargedau unigol yn cynnwys pobl ifanc yn eu harddegau a'u hugeiniau cynnar.

Pwy sy'n wynebu'r risg fwyaf?

  • Mae pobl ifanc sydd fwyaf tebygol o gymryd rhan mewn seiberdroseddu yn debygol o fod â diddordeb mawr mewn technoleg.
  • Yn aml, caiff hyn ei ysgogi gan frwdfrydedd dros chwarae gemau, a all fod wedi arwain at ymweld â gwefannau a fforymau sy'n rhannu codau twyllo wrth chwarae gemau cyfrifiadurol. Gall y sefyllfaoedd hyn fod yn boblogaidd ar gyfer codio maleiswedd a seiberdroseddau arall.
  • Efallai na fydd y bobl ifanc yn cael eu herio'n ddigonol gan gynnwys meysydd llafur technoleg yr ysgol, y coleg neu'r brifysgol.
  • Mewn rhai achosion (ond nid pob un o bell ffordd), maent wedi cael diagnosis o fath o awtistiaeth neu Syndrom Asperger.

Mae ymchwil gan Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol y DU yn awgrymu y gallai pobl ifanc mor ifanc â 12 oed wynebu risg o gael eu cynnwys mewn troseddau seiber-ddibynnol. Mae rhai yn cael enillion ariannol mawr, ond i eraill, y nod yw cwblhau her, cael ymdeimlad o gyflawniad ac ennill 'bathodyn anrhydedd' o fewn eu grŵp o gyfoedion. Mae'r rhan fwyaf o'r rhai yr effeithiwyd arnynt yn meddwl bod y tebygolrwydd o wynebu camau gorfodi'r gyfraith yn isel, ac nid yw rhai hyd yn oed yn sylweddoli bod eu camau yn cyfateb i weithgarwch troseddol.

Fel rhiant neu ofalwr, mae'n annhebygol y byddwch yn amau unrhyw weithgarwch troseddol os bydd person ifanc yn eich cartref yn treulio cyfnodau hir ar-lein. Mewn gwirionedd, efallai y byddwch yn meddwl eu bod wedi'u diogelu am eu bod yn 'ddiogel yn y tŷ'.

Canlyniadau posibl

  • Ymweliad gan swyddogion gorfodi'r gyfraith sy'n arwain at rybudd neu arestio posibl, dirwyon a/neu garchariad.
  • Gorchymyn llys sy'n cyfyngu ar fynediad i'r rhyngrwyd.
  • Cofnod troseddol, a allai effeithio ar addysg a rhagolygon gyrfa.

Mathau o seiberdroseddau

   1.  Troseddau seiber-ddibynnol (neu seiberdroseddau 'pur') yw'r rhai y gellir ond eu cyflawni drwy ddefnyddio cyfrifiadur, rhwydweithiau cyfrifiadurol neu fathau eraill o dechnoleg gwybodaeth a chyfathrebu (TGCh). Un enghraifft o drosedd seiber-ddibynnol fyddai cynnal ymosodiad gwrthod gwasanaeth, wedi'i gynllunio i foddi gwefan â thraffig er mwyn ei hatal rhag gweithredu.

   2. Troseddau a hwylusir gan ddulliau seiber yw troseddau traddodiadol y gellir cynyddu eu graddfa neu eu cwmpas drwy ddefnyddio cyfrifiaduron a'r rhyngrwyd. Byddai twyll marchnata torfol a sgamiau defnyddwyr ar-lein yn enghreifftiau o hyn.

Os oes gennych bryder

Os oes gennych bryder bod eich plentyn neu berson ifanc arall rydych yn ei adnabod yn gwneud y dewisiadau seiber anghywir, dylech gysylltu â'r tîm Atal SeiberDroseddau yn eich Uned Troseddau Cyfundrefnol Ranbarthol (ROCU).

Gyrfaoedd sy'n defnyddio codio a sgiliau cyfrifiadurol eraill

Gall fod sawl cyfle i bobl ifanc yn eu harddegau droi eu talentau codio a'u talentau cyfrifiadurol eraill at yrfaoedd gwerth chweil sy'n talu'n dda. Mae'r prinder sgiliau seiber ledled y DU ac yn fyd-eang wedi arwain at nifer fawr o gyfleoedd o'r fath ym maes chwarae gemau, y cyfryngau cymdeithasol a chwmnïau technoleg eraill, ac asiantaethau'r llywodraeth ac asiantaethau gorfodi'r gyfraith.

Ceir canllawiau drwy ddilyn y dolenni canlynol:

CYBER SECURITY CHALLENGE

Rhaglenni wedi'u cynllunio i nodi, ysbrydoli a galluogi mwy o bobl i ddod yn weithwyr proffesiynol ym maes diogelwch seiber www.cybersecuritychallenge.org.uk

NCSC CYBER FIRST

Datblygu cenhedlaeth nesaf y DU o weithwyr proffesiynol ym maes seiber drwy fwrsarïau myfyrwyr, cyrsiau a chystadlaethau www.cyberfirst.ncsc.gov.uk

IMMERSIVE LABS

Am ddim (i fyfyrwyr) – dysgu rhithwir ar borwr ar-lein i bob gallu  www.immersivelabs.com

CYBRARY

Hyfforddiant Seiberddiogelwch ar-lein am ddim gyda dewis o gannoedd o gyrsiau http://www.cybrary.it

KHAN ACADEMY

Fideos, ymarferion, rhaglenni seiberddiogelwch ar-lein am ddim www.khanacademy.org

Fideo NCA

Gwyliwch fideo NCA ar helpu pobl ifanc i wneud y #dewisiadauseiber cywir yn

Adnodd i athrawon

Mae Cyber Security Challenge UK wedi datblygu adnoddau addysgu am ddim er mwyn helpu rhieni ac athrawon i godi ymwybyddiaeth o seiberdroseddau ymysg pobl ifanc.

-->