Revised Privacy Policy and Information about Cookies

Before continuing, we ask you to review our Privacy Policy which includes how we use Cookies to help us improve the quality of your vist to Get Safe Online.

Personol
Busnes
ransomware

Meddalwedd Wystlo

Math o faleiswedd yw meddalwedd wystlo sy'n rhoi'r gallu i droseddwyr gloi cyfrifiadur o leoliad o bell – yna mae ffenest naid yn ymddangos sy'n rhoi gwybod i'r perchennog neu ddefnyddiwr na chaiff ei ddad-gloi nes y bydd swm o arian wedi'i dalu. Ymysg yr enghreifftiau a gafodd gryn sylw yn ddiweddar mae CryptoLocker, Cryptowall a WannaCry (ac amrywiadau o'r rhain o dan enwau gwahanol.

 

Awgrymiadau Defnyddiol Get Safe Online...
  • Gwnewch yn siŵr fod gennych feddalwedd diogelwch ar y rhyngrwyd ddibynadwy a phriodol wedi'i llwytho, ei diweddaru a'i throi ymlaen bob amser ar bob dyfais gysylltiedig.
  • Byddwch yn wyliadwrus ynghylch agor atodiadau neu glicio ar ddolenni mewn negeseuon e-bost, ac ymweld â gwefannau anghyfarwydd.
  • Sefydlwch a gorfodwch brotocolau wrth gefn llym.

Mewn rhai achosion, yr unig ran o'r cyfrifiadur y gellir ei ddefnyddio yw'r bysellfwrdd rhifau er mwyn rhoi PIN i'ch galluogi i dalu'r troseddwyr. Un tro ychwanegol yw y gall cyhuddiad o weithgaredd anghyfreithlon neu ddelwedd bornograffig ymddangos weithiau ar y sgrin sydd wedi'i gloi, sy'n ei gwneud yn anoddach drwy gywilydd i rai defnyddwyr geisio help gan unrhyw un arall, a phenderfynu talu'r pridwerth.

Gallai eich cyfrifiaduron gael eu heintio gan feddalwedd wystlo pan fyddwch chi neu gydweithwyr yn gwneud y canlynol yn anfwriadol:   

  • Agor atodiad maleisus mewn e-bost.
  • Clicio ar ddolen faleisus mewn neges e-bost, neges uniongyrchol, safle rhwydweithio cymdeithasol neu wefan arall.
  • Ymweld â gwefan lwgr.
  • Agor ffeiliau wedi'u heintio gan wefannau dosbarthu ffeiliau digidol ar y we (er enghraifft High Tail (YouSendIt gynt) neu Dropbox.
  • Agor macros llwgr mewn dogfennau cymwysiadau (prosesu geiriau, taenlenni ac ati).
  • Cysylltu dyfeisiau cyswllt USB llwgr (e.e. cofau bach, gyriannau caled allanol, chwaraewyr MP3).
  • Rhoi CDs/DVDs llwgr mewn cyfrifiaduron.

Y risgiau

  • Peidio â gallu cael mynediad i unrhyw ffeiliau neu swyddogaethau ar gyfrifiaduron wedi'u heintio byth eto.
  • Peidio â chael mynediad i'ch ffeiliau neu swyddogaethau, hyd yn oed pan fyddwch wedi talu'r pridwerth.

Osgoi meddalwedd wystlo

  • Peidiwch ag ateb i e-byst digymell na sbam gan gwmnïau neu unigolion nad ydych yn eu hadnabod na chlicio ar ddolenni yn yr e-byst hynny.
  • Dim ond gwefannau rydych yn gwybod eu bod nhw'n ddilys y dylech ymweld â nhw.
  • Dylech bob amser ddiweddaru meddalwedd ac apiau – yn cynnwys systemau gweithredu – cyn gynted ag y cewch eich annog i wneud hynny.
  • Gwnewch yn siŵr fod gennych feddalwedd diogelwch ar y rhyngrwyd effeithiol wedi'i diweddaru a wal dân yn rhedeg cyn i chi fynd ar-lein.
  • Sefydlwch gamau awtomataidd i gadw data wrth gefn yn rheolaidd, yn ddelfrydol ar-lein i gyfleusterau sy'n diwallu anghenion diogelwch eich sefydliad a gwneud yn siŵr bod copïau wrth gefn o ddata yn gallu cael eu gwneud yn gyflym ac y gellir cael mynediad iddynt yn hawdd.

Os oes gennych feddalwedd gwystlo ar eich cyfrifiaduron

  • Er mwyn canfod a dileu meddalwedd wystlo a meddalwedd faleisus arall a all fod wedi'u gosod ar gyfrifiaduron, rhedwch sgan system lawn gyda datrysiad diogelwch priodol cyfredol.
  • Os bydd unrhyw gyfrifiaduron wedi cael eu cloi gan feddalwedd gwystlo, ceisiwch gyngor proffesiynol o ffynhonnell ddibynadwy. Hyd yn oed wedyn, mae'n bosibl na fyddwch byth yn gallu cael mynediad i'ch ffeiliau eto.