Revised Privacy Policy and Information about Cookies

Before continuing, we ask you to review our Privacy Policy which includes how we use Cookies to help us improve the quality of your vist to Get Safe Online.

Personol
Busnes
email

e-bost

Mae pob sefydliad yn dibynnu ar e-bost heb feddwl ddwywaith, ac oherwydd hynny y mae wedi dod yn ddull mor gyffredin i bobl anfon gohebiaeth ddigroeso atoch sydd ar ei orau yn ddiflas ac ar ei waethaf yn niweidiol i'ch busnes.

 

Awgrymiadau Defnyddiol Get Safe Online...
  • Byddwch yn wyliwdwrus ynghylch negeseuon e-bost o ffynonellau anhysbysu, neu o sefydliadau sy'n gofyn am wybodaeth gyfrinachol.
  • Gwnewch yn siŵr fod hidlwyr sbam bob amser wedi'u troi ymlaen er mwyn lleihau'r risgiau.
  • Cofiwch allgofnodi o webost pan fyddwch wedi gorffen e-bostio – gan nad yw cau'r ffenestr yn ddigon.

Y risgiau

E-byst gwe-rwydo

Mae e-byst gwe-rwydo wedi'u cynllunio gan dwyllwyr i ymddangos fel pe baent wedi cael eu hanfon gan fanciau, cwmnïau cardiau credyd, adrannau'r llywodraeth, safleoedd arwerthiannau siopau ar-lein, a sefydliadau eraill yr ymddiriedir ynddynt. Gallwch gael negeseuon e-bost gwe-rwydo naill ai drwy gleient e-bost penodol (rhaglen) fel Microsoft Outlook, neu drwy e-bost ar y rhyngrwyd fel gmail, Hotmail, Yahoo! Mail neu e-bost a dderperir gan eich ISP.

Mae e-byst gwe-rwydo yn ceisio eich twyllo i wneud un o'r canlynol:

  • Clicio ar ddolen i fynd i wefan ffug ond sy'n edrych yn ddilys sy'n gofyn am wybodaeth gyfrinachol neu sydd wedi'i heintio â maleiswedd.
  • Agor atodiad sy'n edrych fel ffeil ddilys fel dogfen neu ffeil .exe, ond sy'n cynnwys maleiswedd mewn gwirionedd.

Yn aml, bydd e-byst gwe-rwydo ffug yn dangos rhai o'r nodweddion canlynol, ond wrth i dwyllwyr ddod yn fwy clyfar a defnyddio technoleg newydd, efallai na fydd y negeseuon e-bost yn cynnwys yr un o'r nodweddion hyn. Gallant hyd yn oed gynnwys enw a chyfeiriad eich busnes neu unigolyn.

  • Efallai y bydd cyfeiriad e-bost yr anfonwr yn wahanol i gyfeiriad gwefan y sefydliad dibynadwy.
  • Efallai bod yr e-bost wedi cael ei anfon o gyfeiriad hollol wahanol neu o gyfeiriad gwebost am ddim.
  • Efallai na fydd yr e-bost yn defnyddio eich enw go iawn, ond yn defnyddio cyfarchiad amhenodol fel "Annwyl gwsmer."
  • Gall gynnwys geiriau wedi'u camsillafu a gramadeg gwael.
  • Ymdeimlad o frys; er enghraifft, y bygythiad y gellir cau eich cyfrif os na fyddwch yn gweithredu ar unwaith.
  • Dolen i wefan amlwg. Gallai'r rhain fod yn ffug neu gallant ymddangos yn debyg iawn i'r cyfeiriad go iawn, ond mae un nod o wahaniaeth yn golygu ei bod yn wefan wahanol.
  • Cais am wybodaeth bersonol fel enw defnyddiwr, cyfrinair neu fanylion banc.
  • Doeddech chi ddim yn disgwyl cael e-bost gan y sefydliad y mae'n ymddangos sydd wedi'i anfon.
  • Mae testun cyfan yr e-bost wedi'i gynnwys mewn delwedd yn hytrach na'r fformat testun arferol. Mae'r ddelwedd yn cynnwys dolen i safle ffug.
  • Mae rhai e-byst gwe-rwydo yn eich rhybuddio am feirws ac yn eich gwahodd i glicio ar ddolen neu agor atodiad i ddiogelu eich hun.
  • Gall hyd yn oed e-bost o ffynhonnell ddibynadwy fod yn e-bost gwe-rwydo os yw cyfrif yr anfonwr wedi cael ei hacio.

Osgoi e-byst gwe-rwydo

  • Peidiwch ag agor atodiadau o ffynonellau anhysbys.
  • Os nad ydych yn siŵr, cysylltwch â'r person neu'r sefydliad yr honnir yr anfonwyd yr e-bost ganddo gan ddefnyddio'r rhif ffôn y gwyddoch ei fod yn ddilys.
  • Peidiwch â chlicio ar ddolenni mewn e-byst gan ffynonellau anhysbys. Yn hytrach, rholiwch eich llygoden dros y ddolen er mwyn datgelu ei gwir gyrchfan, a ddangosir yng nghornel chwith isaf eich sgrin. Byddwch yn wyliadwrus os bydd hyn yn wahanol i'r hyn a ddangosir yn nhestun y ddolen o'r e-bost.
  • Peidiwch ag ymateb i negeseuon e-bost o ffynonellau anhysbys.
  • Peidiwch â gwneud pwrcasiadau na rhoi i elusen mewn ymateb i e-bost sbam.
  • Peidiwch ag ymateb i e-bost digroeso.
  • Peidiwch â dad-danysgrifio i'r hyn rydych yn meddwl y gallent fod yn e-byst gwe-rwydo. Gall hyn ynddo'i hun eich arwain i wefan ffug.
  • Edrychwch yn eich ffolderi post sothach neu sbam yn rheolaidd rhag ofn y bydd e-bost dilys wedi mynd yno mewn camgymeriad.
  • Os ydych yn amau e-bost, gallwch weld a yw ar restr o e-byst sbam a sgam y mae rhai gwerthwyr meddalwedd diogelwch ar y rhyngrwyd yn eu cynnwys ar eu gwefannau.
  • Mae'r rhan fwyaf o gleientiaid Microsoft a chleientiaid e-bost eraill yn cynnwys cyfleuster hidlo sbam fel nodwedd safonol. Dylech sicrhau bod eich un chi wedi'i droi ymlaen.
  • Gellir gosod y rhan fwyaf o hidlwyr sbam a sothach i alluogi post i gael ei dderbyn o ffynonellau yr ymddiriedir ynddynt, a'i rwystro o ffynonellau nad ymddiriedir ynddynt.
  • Wrth ddewis cyfrif gwebost fel gmail, Hotmail a Yahoo! Mail, gwnewch yn siŵr eich bod yn dewis un sy'n cynnwys cyfleuster hidlo sbam a'i fod yn cael ei adael wedi'i droi ymlaen.
  • Mae'r rhan fwyaf o becynnau diogelwch ar y rhyngrwyd yn cynnwys cyfleuster rhwystro sbam. Gwnewch yn siŵr fod eich un chi wedi'i ddiweddaru a bod y nodwedd hon wedi'i throi ymlaen.

E-bost sbam (post sothach)

Mae'r mwyafrif helaeth o'r negeseuon e-bost a anfonir bob diwrnod yn sbam digymell. Caiff llawer o'r rhain, yn hytrach na chael eu cynllunio i dwyllo, eu hanfon gyda'r bwriad o dywys ymwelwyr i wefannau gwerthu neu hyd yn oed wella cyfraddau clicio drwodd ar wefannau cystadleuwyr. Ymysg yr enghreifftiau mae:

  • Hysbysebu, er enghraifft fferyllfeydd, pornograffi, caru, hapchwarae ar-lein.
  • Cynlluniau cyfoeth cyflym a gweithio o gartref.
  • Rhybuddion feirws ffug.
  • Apeliadau ffug gan elusennau.
  • Negeseuon e-bost cadwyn sy'n eich annog i'w hanfon ymlaen at gysylltiadau niferus (yn aml i ddod â 'lwc dda').

Mae sbamwyr yn cael rhestrau o gyfeiriadau e-bost drwy wneud y canlynol:

  • Defnyddio meddalwed awtomataidd.
  • Eich denu i roi eu manylion ar wefannau twyllodrus.
  • Hacio i wefannau dilys er mwyn casglu manylion defnyddwyr.
  • Eu prynu o ffynonellau annilys.
  • Eich gwahodd i glicio drwodd i wefannau twyllodrus sy'n esgus bod yn wasanaethau canslo e-bost sbam.
  • Eich bod chi yn e-bostio sawl derbynnydd sydd wedi'u rhestru yn y maes cc yn lle'r maes bcc – neu'n trosglwyddo e-byst heb ddileu anfonwyr blaenorol yn y llinyn.

Mae'r weithred o ymateb i e-bost sbam yn cadarnhau i sbamwyr bod eich cyfeiriad e-bost yn bodoli. 

Diogelwch gwebost

  • Defnyddiwch wasanaethau gwebost gan gwmnïau hysbys a dibynadwy.
  • Galluogwch weithrediad hidlo sbam neu newidiwch i ddarparwr gwebost a all wneud hyn.
  • Defnyddiwch gyfrineiriau cryf i fewngofnodi.
  • Cofiwch allgofnodi o'ch gwebost pan fyddwch wedi gorffen e-bostio, yn hytrach na dim ond cau'r ffenestr neu droi'r ddyfais i ffwrdd.
  • Dim ond pan fydd gan eich darparwr gwebost gysylltiad diogel (a ddangosir drwy glo clap yng nghornel de gwaelod ffenestr eich porwr a'r llythrennau 'https://' ar ddechrau cyfeiriad y wefan) y dylech gysylltu â gwebost. Os nad yw'r cysylltiad yn ddiogel, gofalwch na fyddwch yn anfon e-bost a allai ddatgelu neu roi mynediad i wybodaeth gyfrinachol.
  • Byddwch yn wyliadwrus ynghylch atodiadau mewn negeseuon e-bost o ffynonellau anhysbys neu annibynadwy. Mae rhai systemau gwebost yn sganio atodiadau am faleiswedd yn awtomatig.
  • Gwnewch yn siŵr bod gennych feddalwedd diogelwch ar y rhyngrwyd a wal dân addas a dibynadwy wedi'u gosod ac yn rhedeg.

Diogelwch hen e-byst

Nid yw hyn yn golygu risg diogelwch, ond cofiwch y gall rhai systemau gwebost ddileu negeseuon e-bost os byddwch yn mynd y tu hwnt i'r cwota storio. Os bydd eich archif e-bost yn bwysig, ystyriwch wasanaeth storio ar-lein sy'n codi tâl, neu ddefnyddio gwasanaeth gwebost heb y cyfyngiadau hyn.  Gall rhai darparwyr gwebost hefyd atal eich cyfrif os na fyddwch yn cael mynediad iddo am gyfnod estynedig o amser.